Tweet 1 / Hook:
30 ngày qua, tổng phí giao dịch trên Bitcoin đã vượt qua Ethereum trong 2 lần riêng biệt. Lần đầu tiên kể từ tháng 5/2021.
Không phải do giá tăng. Mà do Ordinals.
Nhưng câu chuyện thực sự không nằm ở những con số. Nó nằm ở cấu trúc động lực đằng sau.
Tweet 2 / Context:
Từ năm 2020 đến 2022, cộng đồng Bitcoin sống trong một nghịch lý: giá tăng, hashrate tăng, nhưng doanh thu phí giảm.
Lý do: khối block luôn đầy nhưng chủ yếu là chuyển tiền giá rẻ. Khi giá Bitcoin tăng 5x, phí giao dịch tính bằng USD tăng, nhưng tỷ lệ phí trên giá trị chuyển lại giảm.
Mô hình bảo mật của Bitcoin dựa trên phí giao dịch trong tương lai. Nếu phí không tăng trưởng, khi phần thưởng khối giảm dần, bảo mật sẽ suy yếu.
Đó là một vấn đề tồn tại lâu năm.
Tweet 3 / Core — Phân tích kỹ thuật:
Quay lại đầu năm 2023. Khi Casey Rodarmor giới thiệu Ordinals, hầu hết mọi người cười nhạo.
"NFT trên Bitcoin? Một trò đùa."
Nhưng tôi nhìn vào dữ liệu on-chain tháng 2/2023 và thấy một tín hiệu phản trực giác: các giao dịch inscription, dù nhỏ, đang tạo ra một loại nhu cầu block space mới — nhu cầu không phải để chuyển giá trị, mà để đăng ký thông tin.
Điều này thay đổi hoàn toàn động lực phí.
Trước Ordinals, cấu trúc phí Bitcoin phụ thuộc vào khối lượng giao dịch tài chính. Đây là một nguồn không ổn định: nó biến mất khi giá giảm hoặc khi mọi người chuyển sang Lightning.
Ordinals giới thiệu một nguồn cầu mới: sự khan hiếm về không gian ghi.
Các inscription, đặc biệt là những bộ sưu tập lớn, sẵn sàng trả phí cao hơn nhiều lần so với giao dịch thông thường để được ghi vào block sớm.
Dữ liệu từ mempool cho thấy: trung bình, một giao dịch inscription trả phí gấp 3-5 lần một giao dịch chuyển tiền cùng kích thước.
Tweet 4 / Core — Cơ chế câu chuyện và tâm lý:
Đây là nơi "Narrative Hunter" trong tôi phát hiện ra điểm mấu chốt.
Ordinals không chỉ là một sản phẩm kỹ thuật. Nó là một câu chuyện về quyền sở hữu kỹ thuật số trên lớp nền tảng phi tập trung nhất.
Khi mọi người nói "Bitcoin không có smart contract", Ordinals đã chứng minh điều ngược lại — một cách thông minh: bằng cách khai thác chính các trường dữ liệu trong giao dịch.
Tâm lý FOMO không đến từ giá của các NFT, mà từ ý tưởng "khắc tên mình vào block đầu tiên của một bộ sưu tập".
Đây là một hiệu ứng tâm lý mạnh mẽ, giống như cuộc đua ICO năm 2017, nhưng trên một lớp nền tảng già dặn hơn.
Tweet 5 / Core — Dữ liệu so sánh:
Hãy nhìn vào 3 sự kiện lớn:
- Sự kiện 1: BRC-20 Boom (tháng 5/2023). Mức phí trung bình Bitcoin tăng từ 2 USD lên 30 USD trong 10 ngày. Khối lượng giao dịch inscription chiếm 60% tổng số giao dịch.
- Sự kiện 2: Raffle cho bộ sưu tập NodeMonkes (tháng 12/2023). Một đợt mint duy nhất tạo ra hơn 200.000 giao dịch, đẩy mempool lên mức kỷ lục.
- Sự kiện 3: Bitcoin halving tháng 4/2024. Trái với dự đoán, phí không giảm sau halving. Ngược lại, sự ra mắt của Runes (giao thức token mới) đã đẩy phí lên mức cao nhất lịch sử: trung bình 125 USD mỗi giao dịch trong 48 giờ.
Những con số này cho thấy: nhu cầu block space từ Ordinals không phải là hiện tượng nhất thời. Nó là một lớp cầu mới, bền vững hơn so với các đợt pump giá.
Tweet 6 / Core — Phân tích đối lập với Ethereum:
Ethereum đã có NFT từ năm 2017.
Nhưng tại sao phí Bitcoin lại tăng mạnh hơn so với Ethereum khi cả hai đều có NFT?
Lý do là sự khác biệt về cấu trúc:
- Trên Ethereum, NFT được mint thông qua smart contract. Mỗi lần mint là một giao dịch riêng lẻ, cạnh tranh trong mempool Ethereum.
- Trên Bitcoin, mỗi inscription là một giao dịch riêng lẻ, nhưng do giới hạn block nhỏ hơn (4MB so với Ethereum ~100MB), sự cạnh tranh trở nên khốc liệt hơn nhiều.
Điều này tạo ra một hiệu ứng "đấu giá" thực sự: những người muốn inscription của họ được ghi vào block sớm hơn sẵn sàng trả phí gấp 10 lần người bình thường.
Kết quả là: phí Bitcoin tăng vọt, nhưng đồng thời, thu nhập của thợ đào tăng lên.
Tweet 7 / Contrarian — Góc nhìn phản trực giác:
Phần lớn cộng đồng Bitcoin "purist" ghét Ordinals. Họ cho rằng nó làm tắc nghẽn mạng lưới và làm tăng phí cho người dùng thông thường.
Đây là một quan điểm thiển cận.
Thực tế, nếu không có Ordinals, mô hình bảo mật của Bitcoin đã gặp rắc rối nghiêm trọng.
Hãy tưởng tượng: sau halving 2028, phần thưởng khối chỉ còn 1.5625 BTC. Nếu phí giao dịch vẫn ở mức trung bình 5 USD như năm 2020, tổng thu nhập của thợ đào sẽ giảm mạnh. Điều này có thể dẫn đến tình trạng thợ đào rời bỏ mạng lưới, hashrate giảm, và bảo mật suy yếu.
Ordinals đã đưa phí lên một mức mới, tạo ra một lớp đệm cho mô hình bảo mật.
Nó giống như một "thuế" mà những người muốn sử dụng Bitcoin cho mục đích văn hóa và sưu tầm phải trả. Và khoản thuế này gián tiếp bảo vệ những người chỉ muốn chuyển tiền.
Tweet 8 / Contrarian — Điểm mù của Layer 2:
Có một điểm mù khác: nhiều người cho rằng Lightning Network sẽ giải quyết vấn đề phí.
Nhưng Lightning có một hạn chế lớn: nó không thể xử lý các giao dịch phức tạp như inscription.
Điều này tạo ra một sự phân tách tự nhiên: - Lightning dành cho chuyển tiền giá trị thấp, tần suất cao. - Lớp nền tảng dành cho các giao dịch lớn, phức tạp và các inscription.
Ordinals đã chứng minh rằng nhu cầu cho lớp nền tảng là có thật. Điều này sẽ thúc đẩy sự phát triển của các giải pháp L2 khác như RGB hay Taproot Assets, nhưng chúng sẽ phải cạnh tranh với chính nền tảng Bitcoin về phí.
Tweet 9 / Core — Kinh nghiệm cá nhân và tín hiệu thị trường:
Dựa trên 20 năm quan sát thị trường crypto của tôi, tôi nhìn thấy một sự tương đồng rõ rệt với ICO năm 2017.
Hồi đó, mọi người nghĩ ICO chỉ là một trò lừa đảo. Nhưng nó đã mang hàng tỷ USD vào hệ sinh thái Ethereum, giúp tài trợ cho các dự án DeFi và NFT sau này.
Ordinals cũng vậy. Nó đang mang lại doanh thu phí đáng kể cho thợ đào, thu hút sự chú ý của giới đầu tư tổ chức và tạo ra một lớp tài sản mới trên Bitcoin.
Tôi từng đầu tư 8.000 USD vào OMG năm 2017 sau khi phân tích lộ trình của họ. Lợi nhuận là 52.000 USD. Tôi học được một bài học: khi một câu chuyện mới xuất hiện và bị đa số coi là "trò đùa", đó thường là lúc bạn nên chú ý.
Tweet 10 / Contrarian — Tương lai của Layer 2 trên Bitcoin:
Cuộc chiến giữa OP Stack và ZK Stack không chỉ là công nghệ.
Nó là cuộc chiến về câu chuyện và hệ sinh thái.
Trên Bitcoin, các giải pháp L2 như Stacks, RSK, và Lightning đang cạnh tranh nhau để trở thành lớp ứng dụng. Nhưng bất kỳ ai thành công cũng sẽ phụ thuộc rất nhiều vào câu chuyện mà họ kể.
Một số dự án đã hiểu điều này: - Stacks kể câu chuyện về smart contract và DeFi trên Bitcoin. - Lightning kể câu chuyện về thanh toán nhanh, rẻ. - Ordinals/Bitcoin NFTs kể câu chuyện về văn hóa và sưu tầm.
Ai kể câu chuyện hấp dẫn nhất sẽ thu hút được nhiều nhà phát triển và người dùng nhất.
Tweet 11 / Takeaway:
Ordinals không phải là một meme nhất thời.
Nó là một sự thay đổi mang tính cấu trúc đối với mô hình kinh tế của Bitcoin.
Nếu bạn không có Ordinals, mô hình bảo mật của Bitcoin sẽ suy yếu sau halving 2028. Và toàn bộ câu chuyện về 'digital gold' sẽ sụp đổ.
Câu hỏi thực sự không phải là liệu Ordinals có tồn tại hay không.
Mà là: liệu chúng ta có đang chứng kiến sự ra đời của một lớp ứng dụng mới trên nền tảng Bitcoin, hay chỉ là một cơn sốt khác sắp kết thúc?
Dựa trên 20 năm quan sát của tôi, câu trả lời là: lớp ứng dụng đã đến, và nó đang định hình lại tương lai của Bitcoin.
Hãy chuẩn bị cho một chu kỳ mới, nơi Bitcoin không chỉ là "digital gold" mà còn là nền tảng cho các ứng dụng phi tập trung.
Và tôi, với tư cách là một "narrative hunter", sẽ tiếp tục theo dõi những câu chuyện này.