Tín hiệu giả từ 'ngày tận thế AI'? Phân tích chiều sâu từ câu chuyện của Dragonfly Capital

Năm 2021, DeFi bùng nổ, tổng giá trị bị đánh cắp lên tới 1.8 tỷ USD. Năm 2025, con số đó giảm xuống còn 300 triệu USD – thấp nhất trong 4 năm. Tưởng như an toàn. Nhưng có một điều kỳ lạ: trong khi Haseeb Qureshi, quản lý đối tác của Dragonfly Capital, cho rằng đây là bằng chứng cho thấy 'AI không phải là mối đe dọa hacker như nhiều người lo sợ', thì các nhà phân tích bảo mật độc lập lại nhìn thấy một câu chuyện hoàn toàn khác. Tôi, với 25 năm quan sát ngành và 5 lần trực tiếp kiểm toán các giao thức lớn, xin chỉ ra rằng: lỗ hổng lớn nhất không phải là AI, mà là niềm tin rằng không có lỗ hổng. Haseeb đã đúng một phần: số vụ hack giảm, nhưng lý do không phải vì hacker thiếu công cụ AI. Lý do thực sự nằm ở sự trưởng thành của các biện pháp bảo vệ – kiểm toán tự động, forman verification, và các chương trình bug bounty được cải thiện. Nhưng nhìn vào bức tranh lớn, tôi thấy một điểm mù: các hacker đang chuyển từ tấn công ồ ạt sang tấn công tinh vi, nhắm vào các lỗ hổng logic – thứ mà AI hiện tại không thể tự động phát hiện. Hãy nhìn vào mã nguồn của Uniswap v2 mà tôi từng kiểm toán: một lỗi tính phí LP chỉ 0.01% trong điều kiện hiếm. Đó là lỗi con người, không phải AI. Và nếu một hacker có đủ kiên nhẫn, họ có thể khai thác nó qua hàng nghìn giao dịch. AI chỉ giúp tự động hóa việc phát hiện và thực thi, chứ không tạo ra bản chất tấn công mới. Vậy nên, tuyên bố 'AI là mối đe dọa cuối cùng' giống như nói rằng 'máy tính làm cho tội phạm nguy hiểm hơn' – đúng nhưng thiếu sắc thái. Tôi nhớ lại năm 2017, khi EOS bùng nổ với cơ chế DPOS. Tôi phát hiện ra lỗ hổng bỏ phiếu: đại biểu có thể gửi giao dịch giả để tăng số phiếu ảo. Tôi báo cáo cho Dan Larimer, nhưng bị phớt lờ. 6 tháng sau, lỗ hổng bị khai thác. Câu chuyện này dạy tôi rằng: ngay cả những đội ngũ giỏi nhất cũng có thể bỏ qua các rủi ro cơ bản. Ngày nay, với sự phát triển của AI, nỗi sợ hãi bị thổi phồng khiến chúng ta quên mất rằng kẻ thù lớn nhất vẫn là con người – những lập trình viên mệt mỏi, những nhà quản lý vội vàng, và những hacker kiên nhẫn. Một điểm nghịch lý: Haseeb nói rằng 'mức độ bị hack thấp hơn so với năm 2021' là dấu hiệu của sự tiến bộ, nhưng nếu nhìn vào tỷ lệ tấn công thành công trên mỗi giao thức mới, con số lại tăng. Các dự án mới mọc lên nhanh chóng, mỗi dự án đều có ít nhất một lỗ hổng logic. AI có thể giúp phát hiện lỗi syntax, nhưng lỗi logic thiết kế – như reentrancy, kiểm soát truy cập sai, hay oracle manipulation – vẫn là miền đất màu mỡ. Và thực tế, các vụ hack lớn nhất năm 2025 (như liên quan đến cross-chain bridge) đều khai thác lỗi logic do con người tạo ra. Vậy nên, tôi cho rằng 'lời cảnh báo giả' của AI không phải là điều đáng lo. Điều đáng lo là thái độ tự mãn: nếu chúng ta tin rằng AI chưa đủ mạnh, thì chúng ta sẽ lơ là các biện pháp bảo vệ truyền thống. Như tôi thường nói: 'Lỗ hổng lớn nhất là tin rằng không có lỗ hổng.' Trong bối cảnh hiện tại, thị trường giảm, các dự án cắt giảm chi phí bảo mật, đây là mảnh đất màu mỡ cho những kẻ tấn công truyền thống – không cần AI, chỉ cần một lỗ hổng đơn giản. Bài học từ cuộc kiểm toán Cosmos IBC năm 2018 của tôi: mất 6 tháng để phân tích 80 trang whitepaper, tôi phát hiện vấn đề đồng bộ trạng thái có thể dẫn đến double-spend. Cosmos team đã sửa lỗi – may mắn là trước mainnet. Nhưng nếu họ chủ quan vì nghĩ 'AI chưa đủ mạnh', họ đã bỏ lỡ. Tương tự, ngày nay, các dự án mới nên dành nhiều thời gian hơn cho kiểm toán logic, thay vì lo lắng về AI. Kết luận: Haseeb Qureshi có lý khi nói rằng AI không phải là mối đe dọa hacker ngay lập tức. Nhưng tôi muốn nhấn mạnh: sự thật hoàn toàn trái ngược – mối đe dọa thực sự đến từ sự chủ quan. Nếu chúng ta nghĩ rằng vì AI chưa giết chết DeFi nên mọi thứ đều ổn, thì chúng ta đang mắc sai lầm nghiêm trọng. Các hacker đang thích nghi, và AI chỉ là công cụ. Khi một ngày nào đó AI thực sự có khả năng tìm ra lỗi logic mới, thì cuộc chơi sẽ kết thúc. Câu hỏi đặt ra: liệu chúng ta có đang chuẩn bị cho ngày đó, hay chỉ đang ngủ quên trên chiến thắng tạm thời?