Dòng thanh khoản ICO hé lộ chu kỳ kinh tế ngầm. Nhưng lần này, thứ đang chảy không phải vốn từ các quỹ đầu tư mạo hiểm, mà là dòng đòn bẩy từ một công ty đang lỗ nặng. Khi MicroStrategy tạm dừng, Metaplanet rút lui, và Satsuma thanh lý toàn bộ, Strive – một cái tên còn khá mới – lại bơi ngược dòng, mua thêm 79 Bitcoin vào giữa tháng 7/2025, nâng tổng kho lên 20.000 BTC. Đây không phải là một tín hiệu tích cực, mà là một canh bạc có hệ thống đang rung chuông cảnh báo.
Bối cảnh – chu kỳ thanh khoản toàn cầu đang bước vào giai đoạn thắt chặt tương đối. Fed giữ lãi suất cao, dòng tiền rẻ đã cạn. Các doanh nghiệp từng coi Bitcoin như một tài sản dự trữ chiến lược đang dần rút lui không kèn không trống. MicroStrategy (nay là Strategy) – người dẫn đầu với hơn 843.000 BTC – đã tuyên bố tạm dừng mua thêm. Metaplanet, một công ty Nhật với gần 43.000 BTC, cũng đứng ngoài cuộc chơi. Satsuma Technology thậm chí còn bán sạch. Trong khi đó, Strive – công ty được thành lập từ vụ sáp nhập ngược với Asset Entities vào đầu năm 2025 – lại đang tăng tốc. CEO Matt Cole công bố kế hoạch huy động 4,2 tỷ USD thông qua chương trình gọi vốn, và ngay lập tức dùng một phần để mua 79 BTC với giá 6,58 triệu USD (tương đương ~83.000 USD/BTC).
Phân tích cốt lõi – thanh khoản tài sản số và bài toán chu kỳ kinh tế. Hãy nhìn vào bức tranh tài chính của Strive: quý gần nhất công ty lỗ 393,6 triệu USD, chỉ còn 157,4 triệu USD tiền mặt. Nguồn tiền để mua Bitcoin đến từ việc bán cổ phiếu (ASST, SATA) và kế hoạch huy động 4,2 tỷ USD chưa hoàn tất. Đây là một mô hình "vay mượn để đầu tư" cổ điển, chỉ khác là tài sản đích là Bitcoin. Nếu giá BTC tiếp tục tăng, Strive sẽ hưởng lợi kép từ đòn bẩy. Nhưng nếu giá giảm 20% hoặc kế hoạch huy động thất bại, công ty sẽ rơi vào vòng xoáy tử thần. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các doanh nghiệp Bitcoin treasury suốt 5 năm qua, tôi nhận thấy tỷ lệ thành công của chiến lược này phụ thuộc gần như tuyệt đối vào dòng vốn bên ngoài. Khi thị trường chứng khoán đóng cửa với Strive, con đường dẫn đến phá sản chỉ còn là vấn đề thời gian.
Góc nhìn phản trực giác – nhiều người cho rằng mua vào khi người khác bán ra là thông minh. Nhưng trong trường hợp này, Strive đang mua bằng tiền vay trong khi công ty lỗ nặng, và các đối thủ lớn đều đã dừng. Đây không phải là cơ hội, mà là hành vi tuyệt vọng của một kẻ đến sau muốn bắt kịp. Theo dữ liệu trên chuỗi, lượng BTC nắm giữ của các doanh nghiệp niêm yết (trừ Strive) đã giảm 12% trong quý II/2025. Dòng thanh khoản ICO từng là động lực tăng giá giai đoạn 2020-2021, nhưng giờ đây, khi các quỹ đầu tư mạo hiểm rút lui, việc một công ty lỗ lên tiếng mua vào chỉ là một nốt trầm trong bản giao hưởng kết thúc. Nếu nhìn vào lịch sử, những đỉnh chu kỳ thường có một kẻ đánh cược cuối cùng – và Strive có vẻ đang đóng vai trò đó.
Kết luận – câu chuyện của Strive sẽ là một case study kinh điển cho cả hai kịch bản: hoặc là sự hồi sinh ngoạn mục của một doanh nghiệp mạo hiểm, hoặc là bài học về quản trị rủi ro khi đòn bẩy quá mức. Tôi sẽ theo dõi chặt chẽ kế hoạch huy động 4,2 tỷ USD và dòng tiền thực tế. Nếu họ thành công, đó sẽ là tín hiệu cho thấy thị trường vẫn còn niềm tin vào Bitcoin như tài sản dự trữ. Nhưng nếu thất bại, nó sẽ là hồi chuông báo tử cho mô hình "vay nợ mua BTC" vốn từng làm mưa làm gió. Cá nhân tôi, tôi đang đặt cược vào kịch bản thứ hai.
